Φυματίωση

 

Αιτία

Οφείλεται σε ένα βακτηρίδιο που λέγεται μυκοβακτηρίδιο της φυματιώσεως ή βάκιλλος του Koch (από το όνομα του γιατρού ο οποίος και το ανακάλυψε).

Μετάδωση

Η φυματίωση είναι μία μεταδοτική νόσος, η οποία μπορεί να προσβάλλει όλα τα όργανα. Η μετάδοση γίνεται κυρίως μέσω της αναπνευστικής οδού (σταγονίδια στον αέρα από την ομιλία, γέλιο, βήχα, φτάρνισμα).

­

Μόλις μολυνθεί ένα άτομο με το βακτήριο, μπορεί να εμφανίσει γρήγορα την ασθένεια, η οποία είναι λοιμώδης, εμφανίζοντας συμπτώματα και απαιτώντας θεραπεία. Αυτό συμβαίνει συνήθως σε παιδιά και άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Αυτό ονομάζεται «πρωτοπαθής φυματίωση». Διαφορετικά, το άτομο θα έχει λανθάνουσα λοίμωξη, όταν δεν είναι μεταδοτική και δεν εμφανίζει συμπτώματα. Το 5-10% των ατόμων με λανθάνουσα λοίμωξη μπορεί να εμφανίσει ενεργό φυματίωση.

 

Υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης φυματίωσης, όπως διαβήτης , έκθεση σε φάρμακα που καταστέλλουν το ανοσοποιητικό σύστημα και κάπνισμα. Ο πιο σημαντικός παράγοντας κινδύνου είναι η μόλυνση με HIV.

 

Συμπτώματα

Τα κύρια συμπτώματα της φυματίωσης είναι

  • Βήχας παραγωγικός
  • Απόχρεμψη πυώδης – αιμόπτυση
  • Νυχτερινοί ιδρώτες
  • Δεκατική πυρετική κίνηση (κυρίως τις απογευματινές ώρες)
  • Καταβολή
  • Απώλεια βάρους σώματος

Διάγνωση

  • Ακτινογραφία θώρακος
  • Αξονική τομογραφία θώρακος
  • Φυματινοαντίδραση (mantoux)
  • Αιματολογική εξέταση (Δοκιμασία Έκκρισης Γάμμα Ιντερφερόνης-IGRA)
  • Ανεύρεση του μυκοβακτηριδίου στα πτύελα ή άλλα βιολογικά υλικά του οργανισμού.

ΣΗΜ.: Η ανεύρεση του μυκοβακτηριδίου είναι που θέτει με βεβαιότητα τη διάγνωση.

Πρόληψη

Αυτή επιτυγχάνεται κυρίως με την έγκαιρη ανίχνευση νέων περιστατικών και με τον εμβολιασμό (αντιφυματικό εμβόλιο BCG). To BCG βοηθάει στην πρόληψη κάποιων σοβαρών μορφών της νόσου σε παιδιά, ωστόσο έχει απρόβλεπτη επιτυχία στην προστασία ενάντια στο δια βίου κίνδυνο εμφάνισης φυματίωσης.

Θεραπεία

Η θεραπεία πρέπει να εκπληρώνει 3 βασικές αρχές

  1. συνδυασμό πολλών φαρμάκων (γιατί το μυκοβακτηρίδιο αναπτύσσει εύκολα αντοχή – “ανθεκτικότητα”)
  2. η λήψη να γίνεται μία φορά την ημέρα
  3. η διάρκεια της θεραπείας είναι πολύμηνη (τα θεραπευτικά σχήματα που χρησιμοποιούνται είναι 6μηνα, 9μηνα, 12μηνα, 18μηνα)

ΟΡΙΣΜΕΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΠΟΥ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΤΕ

Επιβάλλεται τακτική παρακολούθηση του ασθενούς τόσο για την πορεία της υγείας του αλλά και γιατί τα αντιφυματικά φάρμακα παρουσιάζουν πολλές παρενέργειες (βλάβη ήπατος, νεφρών, οπτικού και ακουστικού νεύρου, αύξηση ουρικού οξέος, κλπ.).

2 εβδομάδες περίπου από την έναρξη της θεραπείας, η νόσος παύει να μεταδίδεται.

Η δερμοαντίδραση της φυματίωσης ή φυματινοαντίδραση ή κοινώς mantoux,μας επιτρέπει να γνωρίζουμε αν κάποιος έχει μολυνθεί. Η θετική mantoux σημαίνει μόλυνση όχι όμως απαραίτητα και νόσηση. Θετική είναι επίσης και μετά από εμβολιασμό.